Τι περιμένει συνταξιούχους, μισθωτούς και αγρότες

Της Φιλοθέης Μακριδάκη*

Η φορολογική υποχρέωση δήλωσης των αναδρομικών εισοδημάτων -τόσο για μισθωτούς και συνταξιούχους, όσο και για αγρότες- αποκτά ολοκληρωμένη μορφή μέσω των πρόσφατων οδηγιών της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και σχετικών αποφάσεων. Παρουσιάζουμε τη διαδικασία, τα χρονοδιαγράμματα, τις ειδικές προϋποθέσεις ανά κατηγορία και την κοινωνική σημασία της ρύθμισης.

Ποιοι και πότε πρέπει να υποβάλουν δήλωση

Η ΑΑΔΕ – μέσω της απόφασης ΔΕΔ 2274/2025 που δημοσιεύθηκε στις 7 Ιουλίου 2025 (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ) – ορίζει τα εισοδήματα από αναδρομικές αποδοχές μισθωτών και συνταξιούχων ως φορολογητέα εισοδήματα.

Παράλληλα, η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων «αναδρομικών» εισοδημάτων (από μισθούς, συντάξεις, επιδοτήσεις, αποζημιώσεις) άνοιξε τον Μάιο 2025.

Το βασικό χρονοδιάγραμμα που ισχύει σύμφωνα με τις ενημερώσεις είναι το εξής:

• Η προθεσμία υποβολής για τις τροποποιητικές δηλώσεις λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2025.
• Ο φόρος που θα προκύψει από το νέο εκκαθαριστικό πρέπει να καταβληθεί εφάπαξ έως τις 31 Ιανουάριου 2026.
• Σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. συνταξιούχοι) υπάρχει η δυνατότητα ένταξης σε πάγια ρύθμιση έως και 48 μηνιαίες έντοκες δόσεις, εφόσον υποβληθεί αίτηση.
• Ειδική μνεία. Η φορολόγηση αφορά ποσά που εισπράχθηκαν καθυστερημένα ή μετά από δικαστικές αποφάσεις και τα οποία αφορούν προηγούμενα φορολογικά έτη.

Πώς γίνεται η δήλωση -πρακτικά βήματα

Η διαδικασία είναι ηλεκτρονική μέσω του Taxisnet και ειδικής εφαρμογής της ΑΑΔΕ.

Τα βασικά βήματα περιλαμβάνουν:

• Εντοπισμός των αναδρομικών ποσών που εισπράχθηκαν (μισθοί, συντάξεις, επιδοτήσεις, αποζημιώσεις) και διαπίστωση του έτους στο οποίο ανάγονται.
• Προσδιορισμός του έτους φορολόγησης: για ποσά που αφορούν παλαιότερα έτη και εισπράχθηκαν εντός του 2024, η δήλωση γίνεται με τροποποιητική για το φορολογικό έτος στο οποίο αναφέρονται.
• Επιλογή «τροποποιητικής δήλωσης» στην πλατφόρμα για το έτος που αφορά, συμπλήρωση των σχετικών πεδίων για αναδρομικές αποδοχές και υποβολή.
• Ο φόρος υπολογίζεται με βάση τις κλίμακες φόρου του έτους στο οποίο αναφέρονται τα αναδρομικά και μειώνεται κατά τυχόν φόρο που παρακρατήθηκε με συντελεστή 20% κατά την πληρωμή.
• Εξόφληση του φόρου έως την 31/1/2026 ή ένταξη στη ρύθμιση σε δόσεις (όπου προβλέπεται).
• Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην ακρίβεια των στοιχείων της Βεβαίωσης αποδοχών/σύνταξης καθώς η ΑΑΔΕ προχωρά σε διασταυρώσεις και έχει στοχοποιήσει τις περιπτώσεις μη σωστής αναφοράς.

Αγρότες – αναδρομικές ενισχύσεις & επιδοτήσεις

Οι αγρότες που εισέπραξαν αναδρομικές ενισχύσεις ή επιδοτήσεις (π.χ. μετά από ένσταση ή δικαστική απόφαση) πρέπει επίσης να προβούν σε δήλωση. Η βασική διαφοροποίηση αφορά το έτος που εισπράχθηκε και το έτος στο οποίο αναφέρονται τα ποσά.

Στην περίπτωση τους:

• Όταν εισπράχθηκε αναδρομική ενίσχυση που αφορά προηγούμενα έτη, μπορεί να δηλωθεί με τροποποιητική στην περίοδο που το ποσό αφορά (αν η επιλογή αυτή επιτρέπεται).
• Ειδικές διατάξεις προβλέπουν ότι για αγροτικές ενισχύσεις/επιδοτήσεις «χρονολογία κτήσης» είναι η ημερομηνία είσπραξης εκτός όταν πρόκειται για αναδρομική είσπραξη μετά από ένσταση/δικαστική απόφαση, οπότε η φορολογία ανάγεται στο έτος που αφορά η ενίσχυση.
• Αν και δεν υπάρχει πάντοτε ακριβές χρονοδιάγραμμα διάθεσης της πλατφόρμας ειδικά για αγροτικές περιπτώσεις, ισχύουν οι γενικοί κανόνες και η ίδια προθεσμία 31/12/2025 για υποβολή.

Σημεία προσοχής και παγίδες

Η μη υποβολή ή λάθος υποβολή τροποποιητικής δήλωσης μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα ή επιπλέον έλεγχο. Η ΑΑΔΕ έχει ενισχύσει τον μηχανισμό διασταυρώσεων.

Δεν είναι δυνατό να δηλωθεί ποσό σε έτος διαφορετικό από αυτό που αφορά χωρίς τη χρήση τροποποιητικής δήλωσης.

Οι συνταξιούχοι πρέπει να εξετάσουν τη δυνατότητα ρύθμισης σε δόσεις επειδή συνήθως τα ποσά -όταν πρόκειται για αναδρομικές συντάξεων- είναι σχετικά σημαντικά.

Στην περίπτωση αγροτών, η επιλογή της χρονικής «αναγωγής» στο έτος της επιδότησης ή στον χρόνο της είσπραξης απαιτεί αξιολόγηση με λογιστή/φοροτεχνικό.

Η ρύθμιση για δήλωση αναδρομικών εισοδημάτων αποτελεί σημαντικό βήμα κοινωνικής πολιτικής και φορολογικής δικαιοσύνης.

Από μια κοινωνική σκοπιά, διασφαλίζει ότι όσοι λαμβάνουν ποσά καθυστερημένα (μέσω δικαστικών αποφάσεων, αναδρομικών μισθών, συντάξεων ή επιδοτήσεων) δεν εξαιρούνται από τη φορολογική ευθύνη. Ταυτόχρονα, η ύπαρξη πλατφόρμας, η προβλεπόμενη προθεσμία 31/12/2025 και η δυνατότητα ρύθμισης δόσεων για ευάλωτες ομάδες (ιδίως συνταξιούχους) αποτελούν εγγυήσεις για δίκαιη αντιμετώπιση και αποφυγή υπερβολικών επιβαρύνσεων.

Η διαδικασία ενισχύει την εμπιστοσύνη στο φορολογικό σύστημα: οι πολίτες που έλαβαν αναδρομικά δικαιώματα γνωρίζουν τον τρόπο, το χρονοδιάγραμμα και τα μέσα συμμόρφωσης. Αυτό, δε, λειτουργεί προς όφελος της κοινωνικής συνοχής, αφού ενισχύει την αίσθηση ότι «όλοι συνεισφέρουν με δίκαιο τρόπο».

Συμπερασματικά, η πολιτική αυτή επιλογή -της διαφανούς ρύθμισης και της έγκαιρης πληροφόρησης- μπορεί να θεωρηθεί ως θετικό παράδειγμα καλής διοικητικής πρακτικής: συνδυάζει τη δημοσιονομική ευθύνη με την κοινωνική ευαισθησία.

Άμεση ενημέρωση

Εν κατακλείδι, οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι και οι αγρότες που έλαβαν αναδρομικά ποσά οφείλουν να ενημερωθούν άμεσα, να εντοπίσουν τα έτη που τα ποσά αναφέρονται και να υποβάλουν την κατάλληλη τροποποιητική δήλωση έως την 31η Δεκεμβρίου 2025.

Ο φόρος πρέπει να εξοφληθεί έως 31 Ιανουάριου 2026, εκτός αν ενταχθούν σε ρύθμιση. Η ακρίβεια, η προσοχή στη συμπλήρωση των κωδικών και η έγκαιρη δράση απομακρύνουν κινδύνους και επιτρέπουν την εκ των προτέρων συμμόρφωση. Με θετική κοινωνική προσέγγιση, η υποχρέωση αυτή λειτουργεί προς όφελος του φορολογικού συστήματος και των πολιτών.

Για ασφαλή και έγκυρη καθοδήγηση, προτείνεται η συμβουλή λογιστή ή φοροτεχνικού – ιδίως όταν πρόκειται για αγροτικές ενισχύσεις ή πολύπλοκες δικαστικές αποφάσεις.

___________________________________

* Η Φιλοθέη Μακριδάκη είναι Αρθρογράφος-Α ’ Τάξης Φοροτεχνικός-Φορολογικός Σύμβουλος Επιχειρήσεων και Ιδιωτών-Ιδιοκτήτρια Λογιστικού Φοροτεχνικού Γραφείου

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα 60+ (συνταξιούχων) την 02/11/2025 – [Μετατροπή σε κείμενο: apostratoi.gr]