Ένα φορολογικό «ναρκοπέδιο» κρύβει η φετινή δήλωση για χιλιάδες συνταξιούχους, καθώς κανόνες που ισχύουν εδώ και χρόνια συνεχίζουν να προκαλούν επιβαρύνσεις, ακόμη και όταν το πραγματικό εισόδημα παραμένει χαμηλό. Τεκμήρια διαβίωσης και αναδρομικά συντάξεων συνθέτουν ένα σκηνικό που μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο φόρο, απώλεια επιδομάτων ή και δυσάρεστες εκπλήξεις στο εκκαθαριστικό, χωρίς καμία ουσιαστική βελτίωση στο εισόδημα.
Όταν η Εφορία αγνοεί τη σύνταξη και κοιτάει… τον τρόπο ζωής
Παρότι πολλοί συνταξιούχοι βασίζονται αποκλειστικά σε μια χαμηλή ή μεσαία σύνταξη, το φορολογικό σύστημα δεν περιορίζεται σε αυτό το ποσό. Τα τεκμήρια διαβίωσης παραμένουν σε πλήρη ισχύ και για το 2025, με αποτέλεσμα η Εφορία να «υπολογίζει» το εισόδημα με βάση περιουσιακά στοιχεία και όχι μόνο με βάση τα πραγματικά χρήματα που μπήκαν στον λογαριασμό.
Η κατοχή κύριας κατοικίας, ενός εξοχικού, ενός αυτοκινήτου – ακόμη και παλαιού – ή άλλων στοιχείων όπως σκάφος ή θέση στάθμευσης, δημιουργεί τεκμαρτό εισόδημα. Έτσι, ένας χαμηλοσυνταξιούχος με ετήσιες αποδοχές κάτω από 10.000 ευρώ μπορεί να εμφανίζεται φορολογικά ως «πλουσιότερος» από ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Το αποτέλεσμα; Υψηλότερος φόρος ή αποκλεισμός από κοινωνικά βοηθήματα που βασίζονται σε εισοδηματικά κριτήρια.
Τα αναδρομικά δεν είναι τόσο «αθώα» όσο φαίνονται
Ιδιαίτερη σύγχυση προκαλούν και τα αναδρομικά συντάξεων. Αν και πολλοί θεωρούν ότι φορολογούνται απλώς στο έτος που καταβλήθηκαν, στην πράξη ισχύει κάτι διαφορετικό. Τα ποσά αυτά κατανέμονται στα έτη στα οποία αναφέρονται και δηλώνονται με ξεχωριστές τροποποιητικές δηλώσεις.
Κάθε έτος φορολογείται αυτόνομα, χωρίς τα αναδρομικά να προστίθενται στο εισόδημα της τρέχουσας χρονιάς. Ωστόσο, εδώ κρύβεται μια σημαντική λεπτομέρεια: τα επιπλέον αυτά ποσά μπορούν να αλλάξουν την «εικόνα» του εισοδήματος παλαιότερων ετών. Σε συνδυασμό με τα τεκμήρια, ενδέχεται να δημιουργηθεί διαφορά που οδηγεί σε επιπλέον φόρο, ακόμη κι αν ο συνταξιούχος δεν είχε τότε αντίστοιχη οικονομική άνεση.
Ποιοι συνταξιούχοι βρίσκονται πιο κοντά στη φορολογική παγίδα
Δεν επηρεάζονται όλοι με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένες κατηγορίες συνταξιούχων εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο να βρεθούν αντιμέτωποι με επιβαρύνσεις:
- Όσοι λαμβάνουν χαμηλή σύνταξη αλλά διαθέτουν ακίνητη περιουσία, ακόμη κι αν αυτή δεν αποφέρει εισόδημα.
- Συνταξιούχοι που εισέπραξαν αναδρομικά ποσά άνω των 1.000 ευρώ.
- Όσοι διατηρούν αυτοκίνητο μεγάλου κυβισμού, ανεξάρτητα από την παλαιότητά του.
- Περιπτώσεις όπου τα πραγματικά εισοδήματα δεν επαρκούν για την κάλυψη των τεκμηρίων.
- Συνταξιούχοι χωρίς αποταμιεύσεις ή με ελλιπή ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών.
Τι πρέπει να προσέξουν πριν την υποβολή της δήλωσης
Η προσεκτική συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσης είναι φέτος πιο κρίσιμη από ποτέ. Ο έλεγχος των τεκμηρίων, η σωστή δήλωση των αναδρομικών και η αξιοποίηση της ανάλωσης κεφαλαίου μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Ένα μικρό λάθος ή μια παράλειψη ενδέχεται να μετατραπεί σε φόρο που ο συνταξιούχος δυσκολεύεται να πληρώσει.
Σε πολλές περιπτώσεις, η συμβουλή λογιστή δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα. Το φορολογικό σύστημα μπορεί να είναι τυπικά ίδιο για όλους, στην πράξη όμως χτυπά πιο σκληρά εκείνους που έχουν σταθερό και περιορισμένο εισόδημα.
Συμπέρασμα
Η φετινή φορολογική δήλωση κρύβει παγίδες που δεν φαίνονται με την πρώτη ματιά. Για τους συνταξιούχους, τα τεκμήρια και τα αναδρομικά μπορούν να μετατρέψουν μια «απλή» διαδικασία σε πηγή άγχους και οικονομικής επιβάρυνσης. Η έγκαιρη ενημέρωση και ο σωστός χειρισμός είναι το μοναδικό αντίδοτο σε ένα σύστημα που συχνά φορολογεί όχι όσα κερδίζεις, αλλά όσα… υποθέτει ότι έχεις.
ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ 60+ 24-25/01/2026
